Tales & Co.COACHING
N 41.0082° · E 28.9784° · Istanbul
← Perspektif
Saha Notları

Yönetici Koçluğu Terapi Değildir, Konuşma Koltuğa Döner

Yönetici koçluğu terapi midir sorusu, odaya bir duygu girdiğinde sorulur. Fark konuda değil, konuşmanın her seferinde koltuğa dönmesindedir.

5 dk okumaKasım 2026

Yönetici koçluğu terapi midir sorusu çoğu zaman bir kaygıdır

Yönetici koçluğu terapi midir sorusu odaya iki biçimde gelir. İlki koçluk başlamadan önce gelir: şirketi ya da yönetim kurulu bir yöneticiye koç önermiştir ve yönetici bu öneriyi bir teşhis gibi duymuştur. Bende bir sorun mu görüyorlar, bana çocukluğumu mu soracaklar, konuştuklarım bir yere yazılacak mı. İkincisi üçüncü ya da dördüncü görüşmeden sonra gelir. Yönetici söylemeyi planlamadığı bir şey söylemiştir; bir babadan, bir ihanetten, yıllardır kimseye anlatmadığı bir utançtan söz etmiştir. Çıkarken kendine sorar: bu artık terapi mi oldu.

İki soru da aynı varsayımdan çıkar. Terapinin duygularla ve geçmişle, koçluğun hedeflerle ve performansla uğraştığını varsayar. Bu tanıma göre odaya bir duygu girdiği anda koçluk terapiye dönüşmüş olur. Tanım yaygındır, ama yöneticinin odada yaşadığını açıklamaz. Yöneticinin taşıdığı yükün büyük kısmı zaten duygudur: bir kararın arkasındaki korku, bir ilişkinin içindeki kırgınlık, bir rolün getirdiği yalnızlık. Bunları dışarıda bırakan bir tanım, koçluğa geriye yalnızca bir takvim ve bir yapılacaklar listesi bırakır. Yönetici koçluğunu terapiden ayıran şey konuşulan konu değil, konuşmanın neye hesap verdiğidir: koçlukta her konuşma, ne kadar kişisel olursa olsun, koltuğa ve önümüzdeki haftaya geri döner.

Konu değil, dönüş noktası

Yönetici koçluğunda korku da konuşulur, öfke de, utanç da. Yöneticinin küçük düşürüldüğünü hissettiği bir yönetim kurulu toplantısı, boşanma gibi yaşanan bir ortaklık ayrılığı, bir terfiyle birlikte gelen ve kimseye söylenemeyen bir yetersizlik duygusu. Bunlar konuşulmazsa koçluk incelir ve yöneticinin en çok zorlandığı yerin hep dışında kalır. Hangi odaya gidileceği sorusunu koçluk mu terapi mi yazısında ele almıştık. Bu yazı o seçim yapıldıktan sonrasını anlatıyor: koçluk odası diğer odaya benzemeye başladığında içeride ne olduğunu.

Yönetici koçluğunun bir koltuğu vardır

Yönetici koçluğu, terapinin ihtiyaç duymadığı üç şeyle başlar. Bunlar idari ayrıntılar değildir; odanın ne olduğunu tarif ederler:

  • bir koltuk: kişinin bugün taşıdığı rol, o rolün kararları ve ilişkileri
  • bir ufuk: birkaç ay, çoğu zaman bir geçişin, bir kararın ya da yeni bir sorumluluğun etrafında
  • çoğu zaman bir üçüncü taraf: koçluğu öneren ya da ödeyen kurum, odada oturmayan ama varlığı bilinen bir sandalye

Koltuk, ufuk, üçüncü sandalye

Terapi kişinin kendisine hesap verir ve ufku kişinin hayatıdır. Yönetici koçluğu gündemini koltuktan ödünç alır. Kişi bir yönetim kurulu toplantısını, bir ekip arkadaşını, bir geçişi getirir ve konuşma ne kadar derine inerse insin, o toplantıya, o kişiye, o geçişe geri döner. Bu üç şey, odada ne konuşulursa konuşulsun, konuşmanın nereye döneceğini baştan belirler. Koçluğun danışmanlık, eğitim ve mentorlukla olan sınırı ise koltukta değil, cevabın kimde olduğunda çizilir; onu yönetici koçluğunun ne olduğunu anlattığımız yazıda ele aldık.

Kurumun odadaki yeri

Üçüncü sandalye çoğu zaman yanlış anlaşılır. Kurum koçluğun var olduğunu ve hangi alanda çalışıldığını bilir; odada söylenenleri bilmez ve bilmemesi gerekir. Bunun nedenini kurumsal koçluğun izleyicisiz bir konuşma olmasını anlattığımız yazıda yazmıştık. Ama bu gizlilik bir şeyi daha korur: koçluğun, kurumun ödediği bir terapiye dönüşmemesini. Başta yapılan anlaşma koltukta neyin farklılaşacağını adlandırır. Kurum yöneticinin iç dünyasına değil, koltuğunda farklılaşacak bir şeye yatırım yapmıştır. Kişisel olan her şey o anlaşmanın içinde konuşulabilir; anlaşmanın yerini alamaz.

Terapi kişiye hesap verir; yönetici koçluğu, kişinin oturduğu koltuğa.

Kişisel bir konu açıldığında yöntem üç adımdır

Koçlukta kişisel bir konunun açılması bir kaza değildir, çoğu zaman bir işarettir. Yönetici aylardır taşıdığı bir cümleyi, izleyicisi olmayan bir yerde ilk kez söylemektedir. O anda koçun yaptığı şey, odanın koçluk olarak kalıp kalmayacağını belirler.

Önce söylenmesine izin vermek

İlk adım konuyu değiştirmemektir. Bir duygu belirdiği anda gündeme dönen koç, yöneticiye bu odada da yalnızca cilalanmış hâlin kabul gördüğünü öğretir; yani yöneticinin zaten her gün oturduğu toplantı odasını yeniden kurar. Söylenen şey sonuna kadar söylenir. Koç onu düzeltmeye, yorumlamaya, kökünü bulmaya çalışmaz. Dinler ve söyleneni kişinin kendi kelimeleriyle geri verir.

Koltuk sorusu

İkinci adım konuşmayı koltuğa geri getiren sorudur: bu, bu hafta koltukta nerede görünüyor. Babasının hiçbir zaman memnun olmadığını anlatan bir yönetici, birkaç cümle sonra finans direktörünün hazırladığı planı kendisi yeniden yazmadan onaylayamadığını fark eder. Geçmiş inkâr edilmez; ama koçluk odasında çalışılacak olan, finans direktörüyle salı günkü toplantıdır. O toplantıda neyin farklı yapılacağı bir sonraki görüşmeden önce denenebilir ve görülebilir. Soru bir kez sorulmakla da bitmez. Yönetici çoğu zaman önce genel bir cevap verir: her yerde böyleyim. Koç cevabı daraltır; hangi toplantıda, kiminle, hangi kararda. Cevap bir isme ve bir güne indiğinde konuşma yeniden bir koçluk konuşmasıdır. Koltuk sorusu duyguyu küçültmez; ona koçluk odasında çalışılabilecek bir adres verir.

Dönmeyen konu

Üçüncü adım daha seyrek gerekir. Birkaç görüşme boyunca koltuk sorusu cevapsız kalıyorsa, konu işte, evde ve hayatın her yerinde aynı biçimde kuruluyorsa ve her görüşme yine aynı yere dönüyorsa, koç bunu adlandırır. Bu bir geri çevrilme değildir. Konunun bu odada çalışılabilecek olandan büyük olduğunu söylemek ve onun için kurulmuş bir odaya yönlendirmektir. Koçluk bazen bununla birlikte, daha dar bir gündemle sürer.

Bunu söylemenin zamanı da önemlidir. Erken söylenirse yönetici kendini geri çevrilmiş hisseder ve bir daha kişisel bir şey getirmez. Geç söylenirse koçluk aylarca, adı konmamış bir terapi gibi sürer ve iki taraf da bunu fark etmemiş gibi davranır. Biz bu konuşmayı, aynı konu aynı biçimde koltuğa dönmeden birkaç kez geri geldiğinde açıyoruz.

Terapiye benzeyen an, koçluğun en verimli anı olabilir

Üçüncü görüşmeden sonra yönetici koçluğu terapi midir diye soran kişi çoğu zaman kontrolü kaybettiğinden korkar. Sahada gördüğümüz ise çoğu zaman tersidir. Planlanmamış bir şeyin söylendiği görüşme, koltukta davranışın değiştiği görüşmeden hemen önce gelir. Yıllardır taşınan cümle sonunda yüksek sesle kurulmuştur ve kurulduktan sonra bir sonraki toplantıda aynı ağırlıkla taşınmaz. Yönetim kurulunda küçük düşürüldüğünü anlatan bir yönetici, bir sonraki kurul toplantısına kendini savunmaya hazırlanarak değil, sormak istediği iki soruyla gidebilir. Değişen şey toplantı değildir; yöneticinin toplantıya taşıdığı ağırlıktır. Sınamanın yeri görüşmenin kendisi değil, ertesi haftadır: koltukta bir şey farklılaştı mı, farklılaşmadı mı.

Steril koçluk

Hata bazen öbür taraftan yapılır. Terapiye benzemekten çekinen bir koçluk hedeflerde, eylem planlarında ve yetkinlik listelerinde kalır. Görüşmeler düzenli ilerler, notlar alınır, her şey yönetilebilir görünür. Yönetici iyi hazırlanmış bir eylem planıyla çıkar ve onu uygulamasını engelleyen şey odaya hiç girmez; çünkü odanın ona yer açmadığını ilk görüşmede anlamıştır. Terapiye benzemekten korkan bir koçluk, yöneticinin asıl yükünü odanın dışında bırakır.

Sahadan

Bize yönetici koçluğu terapi midir diye soran yöneticilere hayır diyoruz ve ardından odaya neyin girebileceğini anlatıyoruz: koltukta görünen her şey. İlk görüşmede üç şey üzerinde anlaşıyoruz. Kişisel bir konu açılabilir ve açıldığında konu değiştirilmez. Her görüşme, koltukta bu hafta neyin farklı olacağıyla biter. Bir konu birkaç görüşme boyunca koltuğa dönmüyorsa, bunu açıkça söyleriz. Bu anlaşma, ikinci türden kaygıyı çoğu zaman başlamadan çözer; yönetici söylemeyi planlamadığı bir şeyi söylediğinde odanın değişmediğini bilir.

Birinci türden kaygıya, yani koç önerisini bir teşhis gibi duyan yöneticiye verdiğimiz cevap da aynı yerden gelir. Koçluk kişide bir arıza aramaz; kişinin oturduğu koltuğun bugün ondan ne istediğine bakar. Yönetici koçluğu terapi değildir; ama koltukta görünen bir şey kişinin geçmişinden geliyorsa, koçluk onu konuşmaktan kaçmaz, yalnızca onu koltuğa geri getirir.

Nasıl çalıştığımız bu anlaşmayla başlar. Diğer yazılarımız Perspektif sayfasında.

Koçluğun terapiye dönüşmesinden çekinen yöneticiler için

Önce odaya neyin girebileceğini birlikte konuşalım.

İlk görüşmede kişisel konuların nasıl ele alınacağını ve her görüşmenin koltuğa nasıl döneceğini baştan konuşuyoruz.

Görüşme talep et
TALES & CO.   /   ENTERING
Click to enter
2026 · Vol I